Menu

Zoek op
rubriek

Eensluidende oproep vijf mondiale milieuverkenningen tot versterkte actie

Toenemende klimaatverandering, biodiversiteitsverlies en landdegradatie bedreigen het welzijn van huidige en toekomstige generaties. De huidige mondiale beleidsinzet is onvoldoende om de afgesproken doelen te bereiken. Versnelde actie en transities zijn nodig. Hoewel die boodschap niet nieuw is, is de resterende tijd om woorden in daden om te zetten wel aanzienlijk geslonken. Daarmee is ook de flexibiliteit in de mogelijke oplossingen gekrompen. Dit heeft gevolgen voor Nederland. Het kabinet zal de beleidsagenda’s voor de transities naar een duurzame energievoorziening, kringlooplandbouw en een circulaire economie sterker aan elkaar moeten verbinden. Daarnaast is meer aandacht nodig voor de externe voetafdruk en consumptieverandering.

PBL 14 september 2020

Dat zijn de kernboodschappen van een syntheserapport van het Planbureau voor de Leefomgeving over vijf mondiale milieuverkenningen. Het betreft de UNCCD Global Land Outlook (2017), het IPCC Report on Global Warming of 1.5 C (2018), UNEP’s 6th Global Environment Outlook (2019), het IPBES Global Assessment of biodiversity and ecosystem services (2019) en UNEP-IRP’s Global Resources Outlook (2019). Het PBL heeft de synthese gemaakt op verzoek van de Ministeries van Buitenlandse Zaken en Infrastructuur en Waterstaat.

Grondoorzaken aanpakken

De vijf rapporten gaan over klimaat, landgebruik, grondstoffengebruik en biodiversiteit. Allemaal wijzen ze in dezelfde richting: elke aanpak gericht op lange termijn transities moet ook de grondoorzaken van milieuverslechtering aanpakken. Dan gaat het bijvoorbeeld over productiewijzen, leefstijlen en consumptiepatronen, ongelijkheid, internationale handel en financiële systemen, en de maatschappelijke waarden die daaraan ten grondslag liggen.

Niet alleen technologische oplossingen, consumptieverandering minstens zo belangrijk

Vergeleken met eerdere rapporten, besteden de vijf verkenningen veel meer aandacht aan de bijdrage van veranderende consumptiepatronen aan het bereiken van mondiale milieudoelen. Het bewustzijn groeit dat technologische oplossingen ook hun keerzijden hebben. Consumptieverandering kan de druk op technologie aanzienlijk verlagen, maar dat vraagt wel dat huidige generaties met een grote milieu-impact hun consumptie aanzienlijk aanpassen. Denk daarbij aan minder energie- en materiaalgebruik, minder verlies en verspilling van voedsel, en minder consumptie van vlees en zuivel.

Nederlandse transitieagenda’s beter afstemmen en concretiseren

Het Nederlandse kabinetsbeleid streeft drie transities na: naar een duurzame energievoorziening, kringlooplandbouw en een circulaire economie. Alle drie transitieagenda’s dragen bij aan het oplossen van de genoemde milieuvraagstukken. Echter, om spanningen bij de uitvoering vroegtijdig te signaleren en de agenda’s effectiever te maken, is meer onderlinge samenhang en concretisering nodig. Voorbeelden zijn een gedeelde visie op het gebruik van biomassa of consumptiebeleid. Daarnaast dienen de doelen voor de kringlooplandbouw en de circulaire economie nader uitgewerkt te worden om richting te geven aan de beleidsinspanningen.

Externe voetafdruk meenemen in beleid

Nederland moet in de drie transities goed kijken naar de internationale milieuvoetafdruk, om te voorkomen dat we lasten afschuiven op andere landen. De kabinetsambitie om de ecologische voetafdruk van onze consumptie per 2050 gehalveerd te hebben wacht nog op concrete invulling. Beleidskeuzes zijn nodig voor het systematisch monitoren en verkleinen van de voetafdruk, zowel ten aanzien van categorieën consumptiegoederen (energie, voedsel, materialen), als de locatie (nationaal of internationaal) als de soort voetafdruk (koolstof, water, land, biodiversiteit). Daarnaast is voor verkleining van de voetafdruk zowel duurzamere productie als een duurzamer consumptiepatroon noodzakelijk.

Lees hier het rapport Insights From Global Environmental Assessments

Lees hier de notitie Inzichten uit Mondiale Milieuverkenningen

Lees hieronder de vijf mondiale milieuverkenningen:

Global Land Outlook: first edition (2017), uitgebracht door het secretariaat van de VN-conventie over het tegengaan van verwoestijning en landdegradatie (UNCCD)

Global Warming of 1.5 °C (2018), uitgebracht door het VN-Klimaatpanel (IPCC)

Global Environment Outlook 6: Healthy Planet, Healthy People (2019), uitgebracht door het VN-Milieuprogramma (UNEP)

Global Resources Outlook 2019: Resources for the future we want (2019), uitgebracht door het internationale grondstoffenpanel van het VN-Milieuprogramma (IRP)

The Global Assessment Report on Biodiversity and Ecosystem Services (2019), uitgebracht door het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES)

Artikel delen

Reacties

Leave a Reply