Wat als een hennepkwekerij al is geoogst? Kan de burgemeester dan besluiten tot sluiting van een woning of lokaal?

Vraag

Op grond van artikel 13b, eerste lid, van de Opiumwet kan de burgemeester een woning of lokaal sluiten wanneer daar een handelshoeveelheid hennepplanten wordt aangetroffen. Van een handelshoeveelheid is volgens vaste rechtspraak al sprake bij meer dan vijf hennepplanten of meer dan vijf gram hennep. Veel gemeenten hebben dat ook in hun beleid verdisconteerd; vaak in het zogeheten ‘Damoclesbeleid’. Maar hoe zit het met de situatie, waarbij géén hennepplanten worden aangetroffen maar wel bijvoorbeeld apparatuur, middelen of hennepresten waaruit blijkt dat er wel hennep is geoogst?

Antwoord

Rechtspraak

Een burgemeester kan blijkens de rechtspraak een woning of lokaal ook sluiten als er weliswaar géén hennep is aangetroffen maar wel bijvoorbeeld apparatuur, middelen of hennepresten, mits aannemelijk kan worden gemaakt dat die zaken gebruikt zijn om hennep te kweken en dat er inmiddels daadwerkelijk hennep is geoogst. Zo heeft de rechtbank Oost-Brabant in haar uitspraak van 18 augustus 2015 geoordeeld dat een woning gesloten mocht worden voor de duur van 1 jaar omdat er veel kweekpotten waren aangetroffen met resten van hennepplanten in potgrond. Daarnaast waren sporen aanwezig van een verdelgingsmiddel en werd door de energieleverancier bovenmatig stroomverbruik geconstateerd. Uit deze feiten en omstandigheden, in samenhang bezien, bleek dat er een handelshoeveelheid hennep al was gekweekt en ook al was geoogst.

Kortom, ondanks dat er niet meer dan vijf hennepplanten waren aangetroffen, en dat op zichzelf niet kwalificeert als een handelshoeveelheid, werd een sluiting toch geoorloofd geacht. Het kweken en oogsten van hennep strekt immers tot verkoop, aflevering of verstrekking daarvan.

In een andere zaak werd er eveneens een hennepkwekerij aangetroffen waarbij de hennepplanten reeds waren geoogst. De hennepplanten zelf waren dus niet meer aanwezig. Wel werden kweekpotten, hennepresten, verdelgingsmiddelen en allerlei kweek-apparatuur aangetroffen. Ook waren er sporen van eerdere oogst, twee hennepplanten en bovenmatig stroomverbruik met de specifieke kenmerken van het inwerking zijn van een hennepkwekerij. De aangetroffen lampen voorzagen in ieder geval in de mogelijkheid om 540 hennepplanten te kweken. De rechtbank ’s-Hertogenbosch heeft in haar uitspraak van 29 juni 2012 hierover geoordeeld dat de burgemeester in dat kader in redelijkheid mocht aannemen dat er hennep in het pand aanwezig was om te worden verkocht, afgeleverd of verstrekt. Een sluiting werd dan ook terecht geacht.

De voorzieningenrechter achtte echter in een andere uitspraak de sluiting van een woning ontoelaatbaar. Er waren weliswaar hennepresten en een groot aantal voorwerpen aangetroffen die gebruikt konden worden voor het kweken van hennep, maar die werden niet nader aangeduid. In de bestuurlijke rapportages waren onvoldoende feiten en omstandigheden gesteld waaruit bleek dat de aanwezige middelen gebruikt zijn om hennep te kweken en/of dat een handelshoeveelheid hennep al was geoogst. Dit blijkt uit de uitspraak van de rechtbank Noord-Holland van 1 februari 2016.

Advies

Uit de rechtspraktijk blijkt dat bestuurlijke rapportages die ten grondslag liggen aan een besluit tot sluiting van een woning of lokaal vaak niet concreet en specifiek genoeg zijn. Het advies aan burgemeesters is dan ook om kritisch te kijken naar een bestuurlijke rapportage en zo nodig een aanvullende rapportage te vragen. Vooral als er sprake is van een situatie waarbij de hennepplanten al zijn geoogst, verdient het aanbeveling om de politie concreet te laten specificeren in een (aanvullende) bestuurlijke rapportage welke feiten en omstandigheden tot de conclusie hebben geleid dat de hennepplanten al zijn geoogst. Het voorgaande geldt ook ten aanzien van apparatuur en middelen zoals bijvoorbeeld plantenbakken, assimilatielampen, en verdelgingsmiddel. Daarbij komt dat het illegaal afnemen van elektriciteit ook een belangrijke aanwijzing kan zijn voor het in gebruik hebben gehad van een hennepkwekerij. Zowel de duur van afname en het gevaar voor brand als zodanig en voor omwonenden legt gewicht in de schaal.

Ten slotte verdient het aanbeveling om reeds geoogste hennepkwekerijen te definiëren en te verdisconteren in het Damoclesbeleid.

Datum: 13 October 2017