Hoe verloopt een handhavingsprocedure?

Vraag

Heeft u een last onder dwangsom van de gemeente ontvangen om het gebruik van uw pand te wijzigen, of zelfs af te breken? Het is belangrijk dat u op de juiste manier bezwaar maakt. Hiervoor is het nuttig om enige kennis van de procedure te hebben. Daarom gaan wij in deze blog in op de procedure die volgt nadat u een handhavingsbesluit van de gemeente heeft ontvangen.

Antwoord

Besluit handhaving

Als de gemeente tot handhaving overgaat, kan dit op twee manieren, namelijk de last onder dwangsom of de last onder bestuursdwang. De last onder dwangsom wordt het meest toegepast door gemeenten. De last onder dwangsom houdt in dat de gemeente aan de overtreder een bepaalde termijn stelt om de overtreding te beëindigen (begunstigingstermijn). Wordt de overtreding niet binnen de gestelde termijn beëindigt, dan verbeurt de overtreder een dwangsom. Over de begunstigingstermijn en de hoogte van de dwangsom hebben wij eerder al deze blog geschreven. Bij de last onder bestuursdwang zal de gemeente na de begunstigingstermijn zelf de overtreding ongedaan maken, bijvoorbeeld door achtergelaten afval te verwijderen, en de kosten daarvan in rekening brengen bij de overtreder. Deze last komt veel minder vaak voor.

Vooraankondiging handhaving

Vrijwel altijd stuurt de gemeente niet meteen een handhavingsbesluit, maar eerst een vooraankondiging of voornemen tot handhaving. Een vooraankondiging of een voornemen tot handhaving is een brief van de gemeente waarin zij aangeeft dat op uw perceel één of meerdere overtredingen is geconstateerd en dat zij van plan is om handhavend op te treden.

Een vooraankondiging of voornemen is geen besluit, daarom kunt u hier ook niet officieel bezwaar tegen maken. Wel kunt u hierop reageren door een zogenaamde zienswijze in te dienen. In deze zienswijze geeft u aan wat uw bezwaren zijn tegen de handhaving. Meestal geeft de gemeente een termijn van 2 weken om op de zienswijze te reageren. In sommige gevallen kan hiermee worden voorkomen dat de gemeente daadwerkelijk een besluit tot handhaving neemt.

Bezwaarschrift

Als de gemeente ondanks de zienswijze overgaat tot het opleggen van een last, kunt u binnen zes weken bezwaar maken tegen het besluit. Deze bezwaartermijn gaat lopen op de dag na verzending van het besluit. In sommige gevallen is het verstandig om naast het indienen van een bezwaar ook een voorlopige voorziening aan te vragen. Het aanvragen van een voorlopige voorziening is echter alleen mogelijk indien sprake is van een spoedeisend belang. Van zo’n spoedeisend belang kan bijvoorbeeld sprake zijn indien de gemeente handhaaft vanwege de bewoning van een bedrijfspand en de bewoners met de handhaving het risico lopen hun woonruimte te moeten verlaten.

Bezwaarzitting

Het college van burgemeester en wethouders is het bestuursorgaan dat uiteindelijk op uw besluit op bezwaar beslist. Voordat het college een besluit op bezwaar neemt volgt echter eerst nog een bezwaarzitting. Deze hoorzitting wordt niet geleid door het college, maar door een onafhankelijke adviescommissie van de gemeente. Tijdens deze hoorzitting krijgt u de gelegenheid om uw bezwaren toe te lichten en komt ook de vertegenwoordiger van het college aan het woord. Naar aanleiding van de bezwaarzitting zal de adviescommissie het college adviseren over het te nemen besluit. Moet het bezwaar gegrond of ongegrond worden verklaard en op basis van welke gronden? Het college is niet verplicht om het advies van het college over te nemen, maar in de meeste gevallen gebeurt dit wel. Meer informatie over het verloop van de bezwaarprocedure vind u in een blog die wij eerder geschreven hebben.

Beroep en hoger beroep

Mocht uw bezwaar ongegrond worden verklaard, dan heeft u nog de mogelijkheid om hier binnen zes weken beroep tegen aan te tekenen. Als de rechtbank meegaat in het oordeel van de gemeente, dan kunt u hierna eventueel nog hoger beroep indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State.

Datum: 15 July 2019