Leegstand en transformatie

Kennispartner

In Nederland staan veel winkel- en kantoorgebouwen leeg, vooral in de grote steden. Vaak zijn het verouderde panden in monofunctionele gebieden die niet of nauwelijks meer onderhouden worden. Dit komt de leefbaarheid in wijken niet ten goede en het probleem heeft dan ook een groot maatschappelijk draagvlak. Mogelijke oorzaken die vaak genoemd worden zijn bijvoorbeeld de economische crisis, het ‘nieuwe werken’ of de opkomst van het online winkelen.

Door de omvangrijke en vooral structurele leegstand is er steeds meer sprake van verpaupering en wordt er niet enkel ruimte verspild, maar ook kapitaal en ontwikkelingskansen. Oplossingen die regelmatig voorgesteld worden om ruimtelijk en economische ontwikkeling te stimuleren, zijn bijvoorbeeld stedelijke herverkaveling met de nadruk op functiemenging, transformatie, herontwikkeling of sloop. Ook kan publiek-private samenwerking of een Leegstandsverordening onderdeel zijn van een oplossing. Veel nieuwe invullingen van leegstaande panden zijn afkomstig uit de creatieve en de culturele sector, zo is er vaak extra aandacht voor startende ondernemers, flexwerkplekken en tijdelijke initiatieven. Verder wordt er ook ingezet op de transformatie naar woonruimte.

Relevante wetgeving

Besluit omgevingsrecht art. 2.8 en Bijlage II: art. 4

Bouwbesluit art. 1.3 en art. 1.12

Besluit ruimtelijke ordening art. 3.1.6, art. 6.2.1 en art. 6.2.4

Crisis- en herstelwet art. 2.3, art. 2.10 en Bijlage I: Categorie 3.1 en 12.1

Leegstandwet

Model Leegstandverordening

Onteigeningswet art. 40, art. 42 en titel IV

Wet algemene bepalingen omgevingsrecht art. 2.1, art. 2.12 en art. 2.23

Wet geluidhinder art. 110a

Wet milieubeheer art. 5.16

Wet ruimtelijke ordening
art. 2.1 t/m art. 2.3, art. 3.1 t/m art. 3.10, art. 3.26, art. 3.28, art. 6.1, art. 6.12, art. 6.24

Wet voorkeursrecht gemeenten art. 3