nieuws

Klimaatverandering confronteert Nederland met groot aantal gezondheidsrisico’s

19-06-2019

bron: Arnold van Vliet, WUR

Klimaatverandering beïnvloedt onze gezondheid. Ook maatregelen gericht op het voorkomen van of aanpassen aan klimaatverandering zijn van invloed op hittestress, allergieën, ziekten, luchtkwaliteit en UV-straling. Nog niet eerder zijn de gevolgen van klimaatverandering voor onze gezondheid zo goed in kaart gebracht als met de Kennisagenda Klimaatverandering en Gezondheid. Ruim 100 experts hebben input gegeven aan deze Kennisagenda, die moet leiden tot een meerjarig onderzoeksprogramma.

Nederlanders worden steeds meer geconfronteerd met mogelijke gezondheidsrisico’s gerelateerd aan klimaatverandering: hittegolven die leiden tot extra sterfte, hooikoortsklachten in de winter, tijgermuggen die zich steeds dichterbij Nederland vestigen, toenemende overlast door eikenprocessierupsen, slechte waterkwaliteit door overstromende riolen na zware regenbuien en een sterk toenemend aantal gevallen van huidkanker door blootstelling aan UV-straling. Het zijn enkele voorbeelden. De mate waarin gezondheidseffecten zich voordoen is niet in alle situaties voor iedereen hetzelfde.

Vergroening van steden: Kansen en risico’s voor gezondheid

De gevolgen van klimaatverandering en klimaatmaatregelen voor de gezondheid in Nederland, zijn vaak niet goed te bepalen of krijgen nog te weinig aandacht. Er is actuele kennis nodig over klimaatrisico’s om de juiste beslissingen te kunnen nemen over maatregelen. Maatregelen voor klimaatmitigatie (het voorkomen van klimaatverandering) in het Klimaatakkoord richten zich vooral op reductie van CO2-uitstoot, en niet op de mogelijke nevengevolgen voor de volksgezondheid. Maatregelen voor klimaatadaptatie (het aanpassen aan klimaatverandering) bieden grote kansen op het bevorderen van de gezondheid, maar brengen ook risico’s met zich mee. Door meer groen kunnen bijvoorbeeld meer teken voorkomen, en dus tekenoverdraagbare ziekten. Nederland kan zich hierop voorbereiden door samen kennis te ontwikkelen.

Vier prioriteiten

Het RIVM, de Universiteit Maastricht en Wageningen University & Research hebben in opdracht van ZonMw een zogenoemde Kennisagenda opgesteld. De Kennisagenda brengt actuele kennis over de effecten van klimaat op de gezondheid bijeen en geeft meer inzicht in welke kennis de maatschappij nodig heeft om de gezondheidsrisico’s van klimaatverandering en bijbehorende maatregelen te beperken. Ruim honderd experts hebben input geleverd.

De Kennisagenda Klimaatverandering en Gezondheid pleit voor een integrale benadering van klimaatonderzoek, door samenwerking van verschillende beleidssectoren en de praktijk. De volgende activiteiten moeten prioriteit krijgen in een mogelijk toekomstig onderzoeksprogramma voor klimaat en gezondheid:

  1. Analyseer de huidige en toekomstige gezondheidsrisico’s van klimaatverandering in samenhang met elkaar.
  2. Ontwikkel maatregelen om huidige en toekomstige gezondheidseffecten van klimaatverandering aan te pakken. Bepaal de meest effectieve mix van maatregelen om gezondheid te bevorderen en klimaatrisico’s te minimaliseren en de maatregelen die op korte termijn genomen kunnen worden.
  3. Ontwikkel een systeem om gezondheidseffecten van klimaatverandering tijdig te herkennen en effecten van klimaat- en gezondheidsmaatregelen te evalueren.
  4. Neem gezondheid standaard mee bij de evaluatie van klimaatmaatregelen (bijvoorbeeld in het kader van de Nationale Adaptatie Strategie en Klimaatwet), om ongewenste neveneffecten op de gezondheid te voorkomen en positieve neveneffecten te versterken.

Direct in actie

Er is meer tijd nodig om op alle geïdentificeerde onderzoeksvragen antwoorden te vinden. De Kennisagenda zelf biedt echter al een gedetailleerd overzicht van de uitdagingen waar we voor staan en allerlei oplossingsrichtingen waar we direct mee aan de slag kunnen. Verdere kennisontwikkeling binnen een nationaal onderzoeksprogramma is echter noodzakelijk om dit proces nu en in de toekomst verder optimaal te ondersteunen. De Kennisagenda levert tevens een belangrijk fundament voor een mogelijk meerjarig onderzoeksprogramma op het gebied van klimaatverandering en gezondheid. De resultaten van het onderzoeksprogramma kunnen leiden tot concrete klimaatmaatregelen die (tevens) leiden tot gezondheidsbevordering.

Meer van Omgevingsweb

Gerelateerd nieuws

Fysieke leefomgeving?

→ Lees meer

Cursus Aanpak duurzaamheid door gemeenten

Deze 2-daagse cursus geeft inzicht in hoe je als gemeente duurzame ontwikkeling kunt stimuleren en op kunt pakken.

→ Lees meer

Nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van het laatste nieuws. Word lid van onze gratis nieuwsbrief!

Schrijf je in