Menu

Zoek op
rubriek
Omgevingsweb
0

Externe salderingsmogelijkheden beperkt?

Vergunningverlening op grond van de Wet natuurbescherming (‘Wnb’) is, sinds de PAS-uitspraken van 29 mei 2019, niet eenvoudig. Een van beste opties was tot nu toe het toepassen van het instrument ‘externe saldering’. Realisatie van een nieuwe ontwikkeling die leidt tot een toename van stikstofdepositie wordt dan mogelijk door het wegnemen van een stikstofbron die op dezelfde locaties van stikstofgevoelige habitats in een Natura 2000-gebied stikstofdepositie veroorzaakte. Zolang, aan de hand van een Aerius-berekening, kon worden aangetoond dat per saldo geen toename van stikstofdepositie optrad, werd eenvoudig een Wnb-vergunning verkregen. Externe saldering wordt dan beschouwd als een mitigerende maatregel. Het positieve effect van zo’n maatregel kan één-op-één worden weggestreept tegen het negatieve effect van een voorgenomen ontwikkeling.

14 juni 2021

Twee recente uitspraken van de rechtbank Limburg lijken nu roet in het eten te gooien. In deze uitspraken, van 19 mei resp. 20 mei, overweegt de rechtbank Limburg dat bij de inzet van het instrument externe saldering moet worden aangetoond dat, samengevat, voldoende andere maatregelen overblijven waarmee invulling kan worden gegeven aan de verplichtingen van art. 6 lid 1 resp. art. 6 lid 2 Habitatrichtlijn (‘Hrl’). Op grond van die bepalingen moet een lidstaat ten eerste instandhoudingsmaatregelen treffen om uiteindelijk, op landelijk niveau, een gunstige staat van instandhouding van onder de Habitatrichtlijn beschermde natuur te bereiken. Ook moeten passende maatregelen worden getroffen om, ten opzichte van de situatie op het moment dat een gebied onder het regime van de Hrl beschermd is, (dreigende) verslechtering en significante verstoring te voorkomen.

De uitspraken van de rechtbank Limburg zijn in lijn met de PAS-uitspraken van de ABRvS. Deze uitspraken lieten zien dat een bepaalde maatregel zowel het karakter kan hebben van een instandhouding- of passende maatregel resp. van een mitigerende maatregel. Zo’n maatregel mag als mitigerende maatregel in de passende beoordeling meegenomen worden als is voldaan aan twee voorwaarden. Ten eerste moet behoud van de kwaliteit van een Natura 2000-gebied zijn verzekerd. Het gaat hier om behoud van de natuurwaarden zoals deze bestonden op het moment dat een gebied onder het regime van de Hrl beschermd kwam te vallen. Voor zover sprake is van een verbeter- of uitbreidingsdoelstelling moet, ten tweede, aangetoond worden dat andere maatregelen beschikbaar zijn om deze doelstelling te realiseren. Als aan deze twee voorwaarden is voldaan, mag de beoogde maatregel als mitigerende maatregel worden ingezet. Inzet van externe saldering behoeft daarmee dus een aanvullende motivering, anders dan voorheen werd aangenomen.

Het is de vraag of de ABRvs, als hoger beroep wordt ingesteld tegen deze uitspraak, de rechtbank Limburg volgt én of dit leidt tot een beperking van de mogelijkheden van externe saldering. Als gezegd past de redenering van de rechtbank Limburg in de PAS-uitspraken. Het kan dan ook niet worden uitgesloten dat de ABRvS de uitspraken in hoger beroep in stand laat. Anderzijds is er een aantal omstandigheden die er mogelijk toe leiden dat de ABRvS externe saldering als mitigerende maatregel zal blijven accepteren, te weten:

  • Tot op heden heeft de ABRvS bij externe saldering niet erg indringend getoetst of aan deze voorwaarden was voldaan. Zie voor een voorbeeld de uitspraak van 30 september 2020 over het inpassingsplan voor het Logistiek Park Moerdijk. In die uitspraak achtte de ABRvS het voldoende dat Provinciale Staten aangaven dat voldoende andere maatregelen beschikbaar waren en zouden worden getroffen om invulling te geven aan de verplichtingen van art. 6 lid 1 resp. lid 2 Hrl. het kan echter niet uitgesloten worden dat deze afstandelijke toetsing door de ABRvS met name het gevolg was van een niet (voldoende) gemotiveerd beroep;

  • Op grond van het huidige provinciale beleid wordt, bij externe saldering, 30% van het saldo afgeroomd ten gunste van de natuur. Dit beleid gold nog niet bij de besluiten waarover de rechtbank Limburg moest oordelen. Met dit afromen wordt het dubbele karakter van het instrument externe saldering als het ware erkend. Wellicht is dit afdoende voor de ABRvS om de overige 70% als mitigerende maatregel te kunnen beschouwen;

  • In de overwegingen van de rechtbank Limburg is geen rekening gehouden met de Wet stikstofreductie en natuurverbetering die inmiddels door de Tweede en Eerste Kamer is aangenomen en binnen afzienbare termijn in werking zal treden. Deze wet voorziet in het treffen van een pakket aan (natuur- en stikstofreducerende) maatregelen waarmee invulling wordt gegeven aan de verplichtingen van art. 6 lid 1 resp. lid 2 Hrl. Mogelijkerwijs kan betoogd wordt dat hiermee voldoende instandhoudings- en passende maatregelen worden getroffen zodat om die reden externe saldering nog steeds als mitigerende maatregel kan worden inzet;

  • Daarnaast zou eventueel ook relevant kunnen zijn dat afspraken over externe saldering tot stand komen tussen twee private partijen; als deze niet tot overeenstemming komen, worden de activiteiten van de saldogever wellicht niet beëindigd en is er geen ‘voordeel’ dat aan de natuur kan worden gegeven.

De uitspraken van de rechtbank Limburg laten zien dat het van belang is om, ook bij de inzet van externe saldering, aanvullend te motiveren dat voldoende andere instandhoudings- en passende maatregelen beschikbaar zijn. Het is verder afwachten wat de uitkomst zal zijn van een (eventuele) hoger beroepsprocedure bij de ABRvS.

Artikel delen

Reacties

Laat een reactie achter

U moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.