Menu

Zoek op
rubriek
Omgevingsweb

Contact tussen mens en dier uitgezonderd van hoofdstuk 15 Bal

Contact tussen mens en dier is uitgezonderd van hoofdstuk 15 Bal. Zo luidt de titel van dit blog-artikel. Ik moet mij haasten om dit te nuanceren. Want de uitzondering is in het Bal net wat anders geformuleerd. In de tekst komt het woordje ‘bedoeld’ voor. Daar ligt de nuancering. Alleen als het contact met dieren bedoeld is, is hoofdstuk 15 niet van toepassing. Er zijn situaties denkbaar waarin contact met dieren niet is bedoeld. Die vallen dus wel onder het Bal. Aan deze nuancering zitten allerlei haken en ogen. Daar zal ik wat langer bij stilstaan. Al die haken en ogen leiden tot de belangrijkste vraag: waarom deze uitzondering? Dat blijft onduidelijk. Dit blog-artikel sluit af met een korte conclusie en de aankondiging van een nieuw blog-artikel. We kijken eerst maar eens samen naar de tekst van het Bal.

Vosters, Luc
13 juli 2020

Blog

Blog

Tekst Bal

De uitzondering over het contact met dieren staat in artikel 15.1, tweede lid, onderdeel d, Bal. Dat onderdeel luidt als volgt: “Dit hoofdstuk gaat niet over het gelegenheid bieden tot zwemmen of baden in een badwaterbassin dat is bedoeld voor contact tussen mens en dier.”

Laten we deze tekst eens wat nader bezien.

Contact tussen mens en dier

De uitzondering heeft tot enige commotie geleid. Begrijpelijk, want in hoofdstuk 15 Bal draait alles om hygiëne en veiligheid. Als iets hygiëne-vragen oproept, dan is het wel het contact tussen mens en dier. Wanneer dat contact buiten het Bal valt, dan kun je je afvragen of je wel goed bezig bent. We moeten de tekst van het genoemde onderdeel d nog eens zorgvuldig lezen. Eén woordje valt dan op en dat is het woordje ‘bedoeld’.

Bedoeld voor contact tussen mens en dier

Alleen als een badwaterbassin is bedoeld voor contact tussen mens en dier, is dat bassin uitgezonderd van hoofdstuk 15 Bal. “Het gaat er (…) om dat contact met dieren de hoofdzaak is”, zegt de wetgever in de Nota van Toelichting. Bassins die bedoeld zijn voor contact tussen mens en dier, vallen buiten hoofdstuk 15 Bal.

Als voorbeeld noemt de wetgever fish spa’s. Fish spa’s zijn bassins waarin vissen zwemmen. De bedoeling is dat die vissen aan de ledematen of het lichaam knabbelen. Een ander voorbeeld is een bassin waarin je met dolfijnen kunt zwemmen.

Dit betekent trouwens niet dat voor fish spa’s en dolfijnen-bassins geen regelgeving geldt. De wetgever wijst op de zogeheten Wet publieke gezondheid. Volgens de wetgever kan de hygiëne van dergelijke bassins met die wet worden geregeld. De uitvoering van de Wet publieke gezondheid is in handen van de gemeenten.

Niet bedoeld voor contact tussen mens en dier

Als er gevallen zijn waarin contact met dieren is bedoeld, dan zijn er dus ook gevallen waarin contact met dieren niet is bedoeld. Die gevallen vallen wel onder hoofdstuk 15 Bal. Denk bijvoorbeeld aan een zwemvijver. Het Bal kent regels die specifiek gelden voor zwemvijvers. Op de zwemvijver zal ik later ingaan.

Nu een doordenkertje. Stel, een badwaterbassin is primair bedoeld voor zwemmen of baden. Wat doet de beheerder nu? De beheerder zet in dat bassin een enkele vis uit. Valt dat bassin dan onder de uitzondering? Of is op het bassin hoofdstuk 15 Bal toch gewoon van toepassing? Dit laatste is het geval. Het badwaterbassin is immers primair bedoeld om te zwemmen of te baden en niet voor contact met die vis. Daarin verschilt dit bassin met de fish spa.

Aardig is het om te lezen wat de wetgever hierbij schrijft. In de Nota van Toelichting zegt de wetgever: “(…), en kan dus ook niet worden gebruikt om onder de regels van dit besluit uit te komen.” De wetgever geeft hier nadrukkelijk een boodschap mee. De boodschap is dat je niet zomaar onder hoofdstuk 15 Bal kunt uitkomen door simpelweg  een vis uit te zetten. Die ‘truc’ werkt niet, zegt de wetgever.

Haken en ogen

De crux van het verhaal zit hem dus in de bedoeling. De bedoeling is bepalend voor de toepasselijkheid van hoofdstuk 15 Bal. Als het contact met dieren is bedoeld, dan is hoofdstuk 15 niet van toepassing. Is het contact met dieren niet bedoeld, dan geldt het hoofdstuk 15 wel.

Op zich is dit te volgen. Maar is hiermee alle commotie uit de lucht? Ik weet het niet. Als je hier wat langer bij stilstaat, dan zijn er toch allerlei haken en ogen. Al die haken en ogen maken de uitzondering gekunsteld. Ik zal dit toelichten.

Vaststelling bedoelingen

Een badwaterbassin moet bedoeld zijn voor contact met dieren. Maar hoe stel je die bedoeling vast? Daar begint het mee. Dit is best nog een lastige. Dat laat het verbintenissen- en het overeenkomstenrecht wel zien. Daar draait het om interpretatie en uitleg van verklaringen. Maar ook gedragingen zijn belangrijk bij de vaststelling van bedoelingen. Om maar te zwijgen van ‘andere feiten en omstandigheden’.

Nu het contact met dieren. Hoe stel je daar bedoelingen vast? Moeten we dan ook gaan interpreteren? Of kunnen de voorbeelden die de wetgever noemt ons misschien houvast bieden? Zo van: de wetgever noemt de fish spa als voorbeeld waarin contact met dieren is bedoeld, dus is op déze fish spa het Bal niet van toepassing. Klaar. De charme van deze redenering is de eenvoud. En eenvoud biedt de minste weerstand.

Lastiger is misschien het geval van het uitzetten van die enkele vis. Wie zegt dat de beheerder niet de bedoeling heeft om contact te maken tussen mens en dier? Maar waar blijkt dat dan uit? De wetgever laat zich hier niet over uit.

Hygiëne

Een ander punt is de hygiëne. Op zijn minst suggereert de wetgever dat bij bedoeld contact met dieren de hygiëne-vragen anders zijn dan wanneer het contact niet bedoeld is.

Eerlijk gezegd kan ik mij hier niets bij voorstellen. Zou de hygiëne bij fish spa’s werkelijk anders zijn dan bij zwemvijvers? Maakt het voor de hygiëne verschil of je te maken hebt met een dolfijnen-bassin of met een bassin waarin een vis wordt uitgezet? Elk contact met dieren roept toch dezelfde hygiëne-vragen op? Dan maakt het toch niet uit of het contact wel of niet bedoeld is?

Nee, ik kan mij er echt niks bij voorstellen. Maar nu moet ik wel zeggen dat ik geen hygiëne-deskundige ben. Een techneut kan hier zeker meer zinnigs over zeggen en een verlossend woord spreken.

Wetgeving

Een derde punt gaat over de wetgeving. Door onderscheid te maken naar bedoeling zijn er ineens verschillende wetten van toepassing. Als het contact met dieren is bedoeld, dan geldt de Wet publieke gezondheid. Als zo’n contact niet is bedoeld, dan is het Bal van toepassing.

Dit roept vragen op. Waarom moet een andere wet gelden als het contact met dieren bedoeld is? Kan het Bal geen antwoord geven op hygiëne-vragen die dan ontstaan? Is het vraagstuk rond hygiëne bij bedoeld contact zo anders dat het Bal daarvoor niet toereikend is? Wat heeft de Wet publieke gezondheid vóór op het Bal dat de hygiëne bij bedoeld contact in die wet in betere handen is dan in het Bal?

Drukte

Een vierde punt is extra drukte op het bestuurlijke en maatschappelijke speelveld. Bij het Bal zijn met name de zwembaden en de provincies of de omgevingsdiensten de hoofdrolspelers. Met de Wet publieke gezondheid verschijnt er opeens een nieuwe hoofdrolspeler op het toneel, namelijk de gemeenten. Op het bestuurlijke en maatschappelijke speelveld is het al zo druk en nu wordt het nog drukker. Dit maakt het er niet gemakkelijker op.

Voorgeschiedenis

Als laatste punt een stukje voorgeschiedenis. Fish spa’s vallen niet onder het Bal. Maar één van de vroege voorlopers van het Bal kende juist regels specifiek voor fish spa’s. Dat was nog in de tijd dat men de zwemwater-regelgeving wilde moderniseren door wijziging van het Besluit hygiëne en veiligheid badinrichtingen en zwemgelegenheden. Het Bal was nog niet in beeld. Waarom konden fish spa’s toen wel onder de zwemwater-regelgeving vallen en nu ineens niet meer? Dit zal wel te maken hebben met voortschrijdend inzicht. Maar stel je nu eens voor dat de wetgever zou hebben vastgehouden aan de keuze van destijds. Zouden bovenstaande haken en ogen dan ook aan de orde zijn geweest?

Waarom deze uitzondering?

De geschetste haken en ogen brengen ons tot misschien wel de belangrijkste vraag: waarom deze uitzondering?

Het eerste lid van artikel 15.1 Bal geeft de criteria voor de toepasselijkheid van hoofdstuk 15 Bal. Vereist is onder meer dat sprake is van een badwaterbassin en van zwemmen of baden. Voor meer achtergronden over deze vereisten verwijs ik naar mijn eerdere blog-artikelen.

Bij de fish spa’s en de dolfijnen-bassins staan deze criteria niet ter discussie. Fish spa’s en dolfijnen-bassins zijn badwaterbassins en in beide gevallen is sprake van zwemmen of baden. Dus op basis van de criteria van artikel 15.1, eerste lid, vallen fish spa’s en dolfijnen-bassins onder hoofdstuk 15 Bal.

Waarom zijn fish spa’s en dolfijnen-bassins dan toch uitgezonderd? Die vraag blijft boven de markt zweven. De geschetste voorgeschiedenis versterkt deze vraag alleen maar.

Opvallend is dat de wetgever hier geen inzicht in geeft. In de Nota van Toelichting staat alleen maar dát het Bal niet van toepassing is als contact met dieren is bedoeld. Maar de wetgever licht niet toe waaróm hij deze keuze heeft gemaakt. Mede gezien de voorgeschiedenis was enige toelichting op de waarom-vraag wenselijk geweest.

Conclusie

Contact met dieren is uitgezonderd van hoofdstuk 15 Bal. Althans, als het contact bedoeld is. Dat is het geval bij fish spa’s en dolfijnen-bassins. Hoofdstuk 15 Bal is daarop dus niet van toepassing. Zwemvijvers daarentegen vallen wel onder het Bal. Bij zwemvijvers is het contact met dieren immers niet bedoeld.

De bedoeling is dus bepalend voor de toepasselijkheid van hoofdstuk 15 Bal. Daar ligt de crux van het verhaal. Hieraan kleven echter allerlei haken en ogen. Die maken de uitzondering gekunsteld.

Fish spa’s en dolfijnen-bassins voldoen aan de criteria voor toepasselijkheid van hoofdstuk 15 Bal. Waarom fish spa’s en dolfijnen-bassins toch zijn uitgezonderd, blijft onduidelijk. Enige toelichting op deze waarom-vraag was wenselijk geweest.

Aankondiging nieuw blog-artikel

Ik mag een nieuw blog-artikel aankondigen. Dat zal gaan over badwaterbassins aan boord van cruiseschepen. Ook die bassins zijn uitgezonderd van hoofdstuk 15 Bal. Het is de laatste uitzondering die is opgenomen in artikel 15.1, tweede lid, Bal. Het blog-artikel zal ook gaan over botels en je leest dit binnenkort.

Artikel delen

Reacties

Geef een reactie