← Terug naar vorige pagina

Omgevingskwaliteit en ruimte

Voorwoord

De eerste uitgave van dit boek werd geschreven aan de vooravond van de grote stelselwijziging in het omgevingsrecht. Het allereerste ontwerp van de Omgevingswet kon in februari 2013 nog net in grote lijnen worden geschetst. Nu, dik vier jaar later, is die Omgevingswet vastgesteld en zijn de contouren van de uitvoeringsbesluiten bekend. Voor het eerst in de geschiedenis krijgen we een wet met het woord kwaliteit in de doelstelling: het gaat voortaan om een veilige, gezonde leefomgeving met een goede omgevingskwaliteit. Als planoloog kan ik me niets beters wensen! Met deze insteek biedt de Omgevingswet een stevige wettelijke basis voor integraal kwaliteitsbeleid, gezien als een synthese van natuurlijke, culturele en sociale componenten.

De Omgevingswet treedt op 1 januari 2021 in werking maar de stelselwijziging waarvan de wet een gevolg is, is in de praktijk al in volle hevigheid voelbaar. Ik heb ervoor gekozen om de actualisatie van dit boek te richten op de kansen die de Omgevingswet biedt voor het realiseren en beheren van goede omgevingskwaliteit. De veranderingen die de wet brengt voor het ruimtelijk kwaliteitsbeleid en de ruimtelijke kwaliteitsadvisering vormen de hoofdmoot van deze actualisering.

Daarnaast is op veel punten sprake van voortschrijdend inzicht. De drie pijlers van het ruimtelijk kwaliteitsbeleid die in de eerste druk al zichtbaar waren, zijn in deze tweede druk scherper uitgewerkt. Het uitgangspunt is dat ruimtelijk kwaliteitsbeleid zowel uitnodigend, als visionair, als verplichtend moet zijn. Uitnodigend betekent faciliterend en sturend op de ruimtelijke kwaliteit en de publieke meerwaarde van private initiatieven. Visionair betekent dat er een visie is op de gewenste kwaliteit, gebaseerd op de bestaande kwaliteiten, de principes voor ruimtelijke ingrepen en de ambities voor het gebied. En verplichtend betekent dat er algemeen verbindende regels moeten zijn die het kwaliteitsbeleid borgen.

Ik heb bij de actualisering onder meer gebruik gemaakt van de kennis die ik heb opgedaan als projectleider van het project ‘Omgevingsplan Op Kwaliteit’ (OOK) van Mooiwaarts en van het nog lopende onderzoek ‘Q-factor’ naar ruimtelijke kwaliteitsteams in Nederland. Met toestemming van Mooiwaarts heb ik het slothoofdstuk van dit boek gewijd aan de tien principes voor een omgevingsplan op kwaliteit, omdat deze een mooie samenvatting vormen van het voorgaande. Ik wil mijn collega’s uit het denkwerkteam van OOK bedanken voor de inspirerende bijeenkomsten en al het gezamenlijke denkwerk dat tot deze principes heeft geleid.

Ik wil ook Flip ten Cate, JEF Muhren en Sandra van Assen bedanken. Met hen heb ik vrijwel dagelijks vrolijke doch diepgravende discussies over het ruimtelijk kwaliteitsbeleid en de ruimtelijke kwaliteitsadvisering. Zonder hen had ik dit boek niet kunnen schrijven.

Tot slot herhaal ik graag mijn advies aan de lezer uit de eerste druk: beleid en regels zijn nodig, maar zonder liefde voor de plek is en blijft het dode materie. Dus neem dit boek onder de arm en ga de straat op. Zoek een bankje in de zon en kijk tijdens het lezen zo nu en dan eens om u heen.

José van Campen, 3 december 2017

Geen regelgeving beschikbaar.

Geen samenvattingen beschikbaar.

Geen jurisprudentie beschikbaar.

Omgevingskwaliteit en ruimte

Datum laatste wijziging 03-12-2017
Bestellen